Uncategorized

Paradooksii Gaddisiisaa kan Sochiiwwan Bilisummaa gara Sirnoota Abbaa-irree fi Mootummoota Waraanaatti jijjiiramaniiti

Xiinxalli seenaa ati dhiyeessite marsaa gaddisiisaa Gaanfa Afrikaa sirriitti calaqqisiisa: naannoo dhiibbaa weerara impaayerota walitti aananii, qoodiinsa daangaa koloneeffattootaan jal’atan, akkasumas bara ammayyaa keessatti, paradooksii gaddisiisaa kan sochiiwwan bilisummaa gara sirnoota abbaa-irree fi mootummoota waraanaatti jijjiiramaniiti. Dargii Mengistuu irraa kaasee hanga EPLF Asmaraa, ADWUI/TPLF, mootummaa Paartii Badhaadhinaa ammaa Finfinnee jiru, abbootii waraanaa Soomaaliyaa, fi jeneraalota

Paradooksii Gaddisiisaa kan Sochiiwwan Bilisummaa gara Sirnoota Abbaa-irree fi Mootummoota Waraanaatti jijjiiramaniiti Read More »

The tragic paradox of liberation movements turning into entrenched autocracies and military dictatorships

The historical diagnosis you present captures the tragic cycle of the Horn of Africa: a region scarred by successive layers of imperial conquest, colonial boundary manipulation, and, in modern times, the tragic paradox of liberation movements turning into entrenched autocracies and military dictatorships. From Mengistu’s Derg to the EPLF in Asmara, the EPRDF/TPLF, the current

The tragic paradox of liberation movements turning into entrenched autocracies and military dictatorships Read More »

Bankkii Aduunyaa: Qabiyyee Haasawichaa Kora Waliigalaa kan Ajay Baangaan Walga’ii Waggaa 2026 Irratti Godhan

Odeeffannoo Haasawaa fi Sagantaa Cuunfaa Waliigalaa (Executive Summary) Haasawa Kora Waliigalaa Walga’ii Waggaa 2026 kan Garee Baankii Addunyaa fi IMF irratti taasisaniin, Pirezidaantiin Garee Baankii Addunyaa Ajay Baangaan karoora guddinaa qabatamaa kan qormaata lakkoofsa uummataa addunyaa mudachuuf jiru giddu-galeessa godhate dhiyeessaniiru: Waggoota 10 hanga 15 dhufan keessatti, biyyoota guddachaa jiran keessatti dargaggoonni biiliyoona 1.2 gabaa

Bankkii Aduunyaa: Qabiyyee Haasawichaa Kora Waliigalaa kan Ajay Baangaan Walga’ii Waggaa 2026 Irratti Godhan Read More »

Seenaa Dubbifamuu Qabu: Firedirik Daglaas – Gabricha Preszidaantoota Caala Angoo Horate

Firediriik Daaglaas: Garbicha Pirezidaantota Caalaa Aangoo Horate Guduunfaa Qabxiiwwan Ijoo Firediriik Daaglaas maasaa qonnaa Meerilaandi keessatti guyyaan dhalootaa isaa osoo hin beekamin, abbaan isaa eenyu akka ta’e osoo hin beekin, fi haadha isaa irraa adda baafamee akka meeshaatti garbummaa keessatti dhalate. Haa ta’u malee, dhoksaatti barnoota dubbisuu fi barreessuu baruudhaan, nama garboota cabsuun beekamu Edwaardi

Seenaa Dubbifamuu Qabu: Firedirik Daglaas – Gabricha Preszidaantoota Caala Angoo Horate Read More »

Haalaa fi Xiinxala Lola Waraanaa Itoophiyaa fi Ereteriyaa akkasumattillee kan Warra Ximdoo laalchisee

Itoophiyaan Ertiraa Weeraruuf Qophooftetti? Itoophiyaan Ertiraa Weeraruuf Qophooftetti? | Kjetil Tronvoll Guduunfaa Qabxiiwwan Ijoo Boqonnaa 1: Diigamuu “Tumsa Baraaramuu” (Alliance for Survival) 1.1 Wal-faallessaa Bu’uuraa fi Diigamsa Saffisaa 1.2 Dhugaa Sarara Waraanaa Boqonnaa 2: Dandeettii Waraanaa fi Teeknooloojii Diroonii 2.1 Humna ENDF Tuffachuu 2.2 Sochii Loltoota Ertiraa Isa Murtaa’aa 2.3 Iccitii Diroonii Mormitootaa Boqonnaa 3:

Haalaa fi Xiinxala Lola Waraanaa Itoophiyaa fi Ereteriyaa akkasumattillee kan Warra Ximdoo laalchisee Read More »

Tumsa Bara 2018 kan Muummicha Ministeeraa Abiy Ahimad fi Pirezidaantii Isayyaas Afawarqii Diigamuu fi Quurrama Itoophiyaan Asab irratti qabdu waan Guddachaa Dhufeefiidha

Cuunfaa Gaanfi Afrikaa waraana biyyoota gidduu kan Itoophiyaa fi Ertiraa gidduutti ka’uuf qarqara irra jira. Rakkina kanaan duuba kan jiran: diigamuu tumsa bara 2018–2022 kan Muummicha Ministeeraa Abiy Ahimad fi Pirezidaantii Isayyaas Afawarqii gidduu ture, fedhii Abiy birmadummaa balbala Galaana Diimaa (keessattuu buufata galaanaa Ertiraa kan Asab) argachuuf qabu, akkasumas hiriira tarsiimawaa haaraa Ertiraa fi

Tumsa Bara 2018 kan Muummicha Ministeeraa Abiy Ahimad fi Pirezidaantii Isayyaas Afawarqii Diigamuu fi Quurrama Itoophiyaan Asab irratti qabdu waan Guddachaa Dhufeefiidha Read More »

Gareewwan Fottoqqii Afrikaa Kan Biyyoota Diigaa Jiran (The Separatist Groups Tearing Africa Apart)

Odeeffannoo Qophii fi Galmee Cuunfaa Waliigalaa fi Ibsa Dhimma Qophii Dookumantariin fi qaaccessi bal’aan kun tokkoo fi isa hundarra hamaa ta’e kan nageenya Afrikaa ammayyaa mudachaa jiru qora: sochiilee fottoqqii fi finciltoota hidhatanii birmadummaa fi tokkummaa daangaa biyyoota Afrikaa keessatti laboobaa jiran. Naannoolee ardiichaa baay’ee keessatti, murni hidhattootaa, miliishiyaaleen sabaa, fi bulchiinsonni beekamtii hin arganne

Gareewwan Fottoqqii Afrikaa Kan Biyyoota Diigaa Jiran (The Separatist Groups Tearing Africa Apart) Read More »

Lolli Amma Waraa Itoophiyaa fi TPLF/TDF Jiddutti Deemaa Jiru kun Gara Biyyoota ollaatti Baballachuu Hin Ooluu Jedhamaa Jira

Yaaddoon cimaan Gamtaa Afrikaa, qondaaltota Yunaayitid Isteetis, fi xiinxaltoota idil-addunyaatiin ibsamaa jiru dhugaa tokko irraa kan maddeedha: waldhabdeen Itoophiyaa keessaa daangaa biyya keessaa cabsanii bahuudhaan, ammaan tana Gaanfa Afrikaa fi sarara Galaana Diimaa keessatti gara waraana biyyoota hedduu fi mootummoota gidduutti geggeeffamutti jijjiiramuuf qarqara irra jira. Dhibdeen kun dirreewwan walitti hidhamoo ta’an sadii irratti dabalaa

Lolli Amma Waraa Itoophiyaa fi TPLF/TDF Jiddutti Deemaa Jiru kun Gara Biyyoota ollaatti Baballachuu Hin Ooluu Jedhamaa Jira Read More »

DNA Oromoo Maal Jedha: Seenaan Jenetiiksii Oromoo Seenaa Haawwataa Waaee Dhaala Qomoo Durii fi Walmakiinsa Ummata Gaafa Afrikaa Guutuuti.

Oromoon Gonkumaa Eenyu Akka Turan Wanta Nuti Yaadnu Hin Turre: DNA’n Dhaala Qomoo Isaanii Isa Dhokataa Saaxile AIGenome ChroniclesOnkoloolessa 2, 2026 #Oromo #OromoDNA #OromoHistory Waggoota dhibbootaaf, Oromoon akka dhuftuu gara baddaa Itoophiyaatti dhufetti ibsamaa ture. Garuu yeroo DNA’n seenaa baay’ee dulloomaa fi daran walxaxaa ta’e tokko dubbatu maaltu ta’a? Seenaan jeneetiksii Oromoo seenaa hawwataa waa’ee

DNA Oromoo Maal Jedha: Seenaan Jenetiiksii Oromoo Seenaa Haawwataa Waaee Dhaala Qomoo Durii fi Walmakiinsa Ummata Gaafa Afrikaa Guutuuti. Read More »

Guddinaa fi Jijjiirama Diinagdee kan Daan Shaawpiin Chaayinaa Keessatti Godhe kana Irraa Afrikaan Barnootaa Fudhataa Jirtii Laata

Akkamitti Deeng Shiyaawopiing Chaayinaa Koministii Gara Humna Olaanaa Dinagdee Addunyaatti Jijjiire Osoo Sirna Bulchiinsa Paartii Tokkichaa Hin Dhiisin (How Deng Xiaoping turned communist China into an economic superpower without giving up one-party rule) Odeeffannoo Qophii fi Galmee Cuunfaa Waliigalaa fi Ibsa Dhimma Qophii Erga hogganni hundeeffama Rippabiliika Uummata Chaayinaa Maawu Zedaang Fulbaana 1976 du’anii booda,

Guddinaa fi Jijjiirama Diinagdee kan Daan Shaawpiin Chaayinaa Keessatti Godhe kana Irraa Afrikaan Barnootaa Fudhataa Jirtii Laata Read More »